{"id":3038,"date":"2023-02-10T23:35:46","date_gmt":"2023-02-10T20:35:46","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bluemedilife.co.uk\/tr\/?p=3038"},"modified":"2023-03-13T20:39:20","modified_gmt":"2023-03-13T17:39:20","slug":"deprem-sonrasi-stres-bozukluguna-dikkat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bluemedilife.co.uk\/tr\/index.php\/2023\/02\/10\/deprem-sonrasi-stres-bozukluguna-dikkat\/","title":{"rendered":"Deprem sonras\u0131 stres bozuklu\u011funa dikkat!"},"content":{"rendered":"\n

Deprem<\/a> sonras\u0131 stres bozuklu\u011funa dikkat!<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye co\u011frafi konumu ile d\u00fcnyan\u0131n en \u00f6nemli deprem ku\u015fa\u011f\u0131nda yer alan \u00fclkeler aras\u0131nda bulunuyor. Bu ger\u00e7ek zaman zaman ya\u015fanan \u015fiddetli sars\u0131nt\u0131larla kendini ac\u0131 bir \u015fekilde hat\u0131rlat\u0131yor. Travmatik ve hayati risk yaratan bir depremin ortas\u0131nda kalan insanlarda ise ge\u00e7ici ya da kal\u0131c\u0131 psikolojik rahats\u0131zl\u0131klar ortaya \u00e7\u0131kabiliyor. En s\u0131k g\u00f6r\u00fclen rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 ise akut ve travma sonras\u0131 stres bozuklu\u011fu olu\u015fturuyor. Kabuslar, yabanc\u0131la\u015fma, depremi hat\u0131rlatan mekan ve yerlerden ka\u00e7\u0131nma gibi sorunlarla kendini g\u00f6steren bu rahats\u0131zl\u0131klar tedavi edilmezse kal\u0131c\u0131 hale gelebiliyor.<\/p>\n\n\n\n

Korku, d\u00fc\u015f\u00fcnme ve odaklanma sorununa neden olur<\/p>\n\n\n\n

Deprem an\u0131nda do\u011fas\u0131 gere\u011fi bir korku, deh\u015fet an\u0131 olarak ya\u015fan\u0131r ve bu t\u00fcm benli\u011fi kaplar ve ba\u015fka bir \u015feye odaklanmak, d\u00fc\u015f\u00fcnmek pek m\u00fcmk\u00fcn olmaz. Depreme maruz kalan bir ki\u015fi bir an \u00f6nce tehditten uzakla\u015fmak, ka\u00e7mak ister ve \u00f6yle davran\u0131r. Korku an\u0131nda verilen tepkiler i\u00e7erisinde ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131l\u0131k hissi, yabanc\u0131la\u015fma ve tepkisizlik yani \u201cdona kalma\u201d diye tabir edilen durumlar geli\u015febilmektedir. Sonras\u0131nda ise baz\u0131 insanlar deprem an\u0131n\u0131 ve ertesinde olanlar\u0131 tam olarak hat\u0131rlamakta zorluk \u00e7ekebilirken, deprem sonras\u0131nda ki\u015finin d\u00fcnya ve kendisi ile ilgili d\u00fc\u015f\u00fcnceleri de sars\u0131labilir.  \u201cG\u00fcvendeyim, bana bir \u015fey olmaz\u201d gibi inan\u0131\u015flar\u0131n yerini her an \u201ck\u00f6t\u00fc \u015feyler olacak hi\u00e7bir \u015feyi kontrol edemem\u201d gibi olumsuz inan\u00e7lar alabilir. G\u00fcvenlik alg\u0131s\u0131n\u0131 bozabilen bir felaket sonras\u0131nda ki\u015fi i\u015flevsel olmayan nedenlere at\u0131flarda bulunarak kendini su\u00e7lamaya, ba\u015fkalar\u0131na \u00f6fke duymaya ba\u015flayabilir. Bununla birlikte travma t\u00fcm inan\u00e7lar\u0131n bile sars\u0131lmas\u0131na neden olabilmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Deprem sonras\u0131nda baz\u0131 psikiyatrik bozukluklar ortaya \u00e7\u0131kabilir<\/p>\n\n\n\n

Deprem travmatik, ki\u015finin fiziksel b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bozma ihtimali de olan bir do\u011fa olay\u0131d\u0131r. Di\u011fer travmatik do\u011fal felaketler gibi deprem de bir\u00e7ok psikiyatrik bozukluk ile ili\u015fkili olabilmektedir. Bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda akut stres bozuklu\u011fu ve travma sonras\u0131 stres bozuklu\u011fu gelmektedir. Bununla birlikte panik atak, panik bozuklu\u011fu, di\u011fer kayg\u0131 bozukluklar\u0131, depresyon ve sorunlu yas tepkileri de ya\u015fanabilmektedir.
Deprem gibi afetler sonras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan psikolojik bozukluklar kendisini daha \u00e7ok istenmeyen an\u0131lar, r\u00fcyalar, olay\u0131 yeniden ya\u015far gibi hissetme, fizyolojik uyar\u0131lma ile olay\u0131 tekrar hat\u0131rlama, depremi hat\u0131rlatan durumlar ve yerlerden ka\u00e7\u0131nma ya da bu gibi mekanlarda s\u0131k\u0131nt\u0131 \u00e7ekme belirtileri ile g\u00f6stermektedir. Bu belirtilere ayr\u0131ca bulundu\u011fu ortama yabanc\u0131la\u015fma veya ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 olma hisleri, \u00e7abuk irkilme, \u00f6fke denetiminde zorlanma, uyku bozuklu\u011fu ve i\u00e7e kapanma da e\u015flik edebilmektedir. Ayr\u0131ca, deprem gibi b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 travmalarda kay\u0131plar\u0131n olmas\u0131 yas s\u00fcreci ile ilgili problemlerin bu belirtiler ile i\u00e7 i\u00e7e girmesine neden olabilirken, fiziksel bir kafa travmas\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 bu belirtileri daha karma\u015f\u0131k hale getirebilmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Deprem travmas\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n oyunlar\u0131na yans\u0131yabilir
Depreme maruz kalm\u0131\u015f \u00e7ocuklardaki belirtiler, yeti\u015fkinlerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131lara benzemekle birlikte \u00e7ocuklar bazen olay\u0131 oyunlar\u0131nda yeniden canland\u0131rabilirler. Bununla birlikte huzursuzluk, i\u00e7eri\u011fini anlatamad\u0131klar\u0131 kabus, gece panik halinde korkuyla uyanma gibi durumlar ortaya \u00e7\u0131kabilmektedir.
Kad\u0131n ve \u00e7ocuklarda psikolojik sorunlar daha \u00e7ok g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor
Yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar afet sonras\u0131 psikiyatrik sorunlar\u0131n g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u00fczde 20\u2019lerde olabilece\u011fini ortaya koyarken; kad\u0131nlar\u0131n, ya\u015f\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck olanlar\u0131n ve daha \u00f6ncesinde psikiyatrik bozuklu\u011fu bulunanlar\u0131n bu durumdan daha fazla etkilendi\u011fini g\u00f6stermektedir. Buna ek olarak sadece deprem an\u0131n\u0131 ya\u015fayanlar de\u011fil, bir \u015fekilde yak\u0131n\u0131n\u0131 kaybedenler ve depremin ard\u0131nda b\u0131rakt\u0131klar\u0131na maruz kalanlar da psikolojik sorunlar ya\u015fayabilmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Uzman yard\u0131m\u0131 almaktan ka\u00e7\u0131n\u0131lmamal\u0131
Deprem gibi do\u011fal afetler sonras\u0131nda akut stres bozuklu\u011fu ve travma sonras\u0131 stres bozuklu\u011fu gibi psikiyatrik sorunlar ya\u015fayan ki\u015filerin uygun zamanda uzman bir psikiyatriye ba\u015fvurmalar\u0131nda fayda bulunmaktad\u0131r. Bu do\u011frultuda travma ya\u015fayan ki\u015filer kendilerini rahatlatmak amac\u0131yla yapmas\u0131 gerekenler \u015funlard\u0131r:<\/p>\n\n\n\n